دانش‌نامهٔ Noventix

واژه‌نامهٔ هوش مصنوعی

مفاهیم و اصطلاحات هوش مصنوعی را عمیق‌تر بشناس.

۳۴۵ اصطلاح آموزشی۲۵ حوزهٔ موضوعیرایگان برای همه
مرور سریع

از الفبا شروع کن

دسته‌بندی‌ها

موضوع موردنظرت را انتخاب کن

۳۴۵ اصطلاح
امنیت و ایمنی هوش مصنوعی
Bias

سوگیری

سوگیری؛ تمایل سیستم به خروجی‌های ناعادلانه یا یک‌طرفه به دلیل داده‌های آموزشی یا طراحی مدل. سوگیری می‌تواند باعث شود مدل برای بعضی گروه‌ها یا شرایط عملکرد نامناسب‌تری داشته باشد و بنابراین باید در ارزیابی مدل بررسی شود.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Bias-Variance Tradeoff

تعارض سوگیری-واریانس

تعارض سوگیری-واریانس؛ تعادل بین ساده بودن مدل و توانایی یادگیری جزئیات داده. مدل بیش‌ازحد ساده معمولا سوگیری بیشتری دارد و مدل بیش‌ازحد پیچیده ممکن است واریانس بالایی داشته باشد؛ هدف پیدا کردن تعادل مناسب است.

مشاهدهٔ جزئیات
مبانی هوش مصنوعی
Big Data

کلان‌داده

کلان‌داده؛ مجموعه‌داده‌های بسیار بزرگ و پیچیده که با ابزارهای معمولی قابل پردازش نیستند. ویژگی کلان‌داده فقط حجم زیاد نیست و سرعت تولید، تنوع و پیچیدگی داده نیز اهمیت دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Binary Classification

طبقه‌بندی دودویی

طبقه‌بندی دودویی؛ پیش‌بینی بین دو حالت مثل اسپم/غیر اسپم یا بیمار/سالم. خروجی چنین مدلی معمولا یکی از دو کلاس است؛ مثلا تشخیص ایمیل اسپم یا غیر اسپم.

مشاهدهٔ جزئیات
MLOps و LLMOps
Bloom Filter

فیلتر بلوم

فیلتر بلوم؛ ساختار داده‌ای برای بررسی سریع این‌که آیا یک آیتم احتمالا در مجموعه هست یا نه. مزیت آن سرعت و مصرف حافظه کم است، اما ممکن است وجود یک آیتم را اشتباه مثبت اعلام کند و برای پاسخ قطعی مناسب نیست.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Bots

بات‌ها

بات‌ها؛ برنامه‌های خودکار که کارهای تکراری مثل پاسخ به پیام‌ها را انجام می‌دهند. بات‌ها می‌توانند برای پاسخ‌گویی، جمع‌آوری اطلاعات، اجرای وظایف تکراری و ارتباط خودکار با کاربران استفاده شوند.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Bounding Box

جعبه محدودکننده

جعبه محدودکننده؛ مستطیلی روی تصویر که محل یک شیء را نشان می‌دهد. در تشخیص اشیا، هر جعبه معمولا همراه با برچسب شیء و میزان اطمینان مدل ارائه می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
MLOps و LLMOps
Business Intelligence (BI)

هوش کسب‌وکار

هوش کسب‌وکار؛ تحلیل داده‌ها برای تصمیم‌گیری بهتر در سازمان. BI معمولا داده‌های فروش، مالی، مشتری و عملیات را به گزارش و بینش قابل استفاده برای مدیران تبدیل می‌کند.

مشاهدهٔ جزئیات
زیرساخت هوش مصنوعی
CPU (Central Processing Unit)

واحد پردازش مرکزی

واحد پردازش مرکزی؛ بخش اصلی کامپیوتر برای اجرای دستورها، که در آموزش مدل هم استفاده می‌شود. CPU برای اجرای عمومی برنامه‌ها مناسب است و در برخی مراحل آماده‌سازی داده و اجرای مدل نیز استفاده می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
ارزیابی مدل‌ها
Calibration

کالیبراسیون

کالیبراسیون؛ تنظیم خروجی‌های احتمالی مدل تا با واقعیت بیشتر هماهنگ باشند. مدل کالیبره‌شده وقتی مثلا احتمال ۸۰ درصد اعلام می‌کند، در شرایط مشابه باید تقریبا در ۸۰ درصد موارد درست باشد.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Candidate Generation

تولید نامزد

تولید نامزد؛ مرحله اولیه در سیستم‌های پیشنهاددهنده برای انتخاب چند گزینه از بین همه. این مرحله فضای جست‌وجو را کوچک می‌کند تا مراحل بعدی سیستم پیشنهاددهنده بتوانند گزینه‌ها را دقیق‌تر رتبه‌بندی کنند.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری عمیق
Capacity

ظرفیت مدل

ظرفیت مدل؛ توانایی مدل برای یادگیری الگوهای پیچیده (مدل‌های بزرگ ظرفیت بیشتری دارند). ظرفیت بیشتر به مدل اجازه می‌دهد الگوهای پیچیده‌تری را یاد بگیرد، اما به‌تنهایی تضمین‌کننده عملکرد بهتر نیست.

مشاهدهٔ جزئیات
استقرار مدل‌ها
Cascade Model

مدل آبشاری

مدل آبشاری؛ ترکیب چند مدل که هر کدام بخشی از تصمیم‌گیری را انجام می‌دهند. این معماری می‌تواند با استفاده از مدل‌های ساده‌تر در مراحل اولیه و مدل‌های دقیق‌تر در مراحل بعدی، هزینه پردازش را کاهش دهد.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Causality

علیت

علیت؛ بررسی روابط علت و معلول در داده‌ها، فراتر از همبستگی ساده. دانستن اینکه دو اتفاق با هم مرتبط‌اند با دانستن اینکه یکی علت دیگری است تفاوت دارد و تحلیل علی برای تشخیص این تفاوت به کار می‌رود.

مشاهدهٔ جزئیات
مهندسی پرامپت
Chain-of-Thought

زنجیره فکر

زنجیره فکر؛ روشی برای هدایت مدل به سمت حل مرحله‌ای یک مسئله؛ جزئیات استدلال داخلی مدل لزوما نباید نمایش داده شوند.

مشاهدهٔ جزئیات
مدل‌های زبانی بزرگ
ChatGPT

چت‌جی‌پی‌تی

چت‌جی‌پی‌تی؛ یک مدل زبانی بزرگ معروف که برای چت، پاسخ‌گویی و تولید متن استفاده می‌شود. کاربر می‌تواند با آن گفتگو کند، سؤال بپرسد، متن تولید یا خلاصه کند و در بسیاری از کارهای فکری از آن کمک بگیرد.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Chatbot

چت‌بات

چت‌بات؛ برنامه‌ای که مکالمه متنی یا صوتی با انسان را شبیه‌سازی می‌کند. چت‌بات‌ها می‌توانند برای پاسخ به پرسش‌های متداول، پشتیبانی مشتری، راهنمایی کاربران و انجام برخی فرآیندها استفاده شوند.

مشاهدهٔ جزئیات
RAG
Chunk

قطعه

قطعه؛ بخشی از یک سند که پس از Chunking به‌عنوان یک واحد مستقل برای پردازش یا بازیابی استفاده می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
RAG
Chunking

قطعه‌بندی

قطعه‌بندی؛ تقسیم یک سند یا متن بزرگ به بخش‌های کوچک‌تر تا جست‌وجو، پردازش و استفاده از آن برای مدل آسان‌تر شود.

مشاهدهٔ جزئیات
زیرساخت هوش مصنوعی
Circuit

مدار منطقی

مدار منطقی؛ ساختاری از گیت‌ها یا عملیات ریاضی که محاسبه را در شبکه یا تراشه انجام می‌دهد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Class Imbalance

عدم توازن کلاس

عدم توازن کلاس؛ زمانی که تعداد نمونه‌های یک برچسب خیلی کمتر از بقیه است و مدل به سمت برچسب‌های پرتکرار متمایل می‌شود. در چنین شرایطی ممکن است مدل کلاس پرتعداد را خوب تشخیص دهد اما در شناسایی کلاس کم‌تعداد، که گاهی مهم‌تر است، ضعیف باشد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Classification

طبقه‌بندی

طبقه‌بندی؛ پیش‌بینی این‌که ورودی به کدام دسته یا برچسب تعلق دارد. برای مثال می‌توان پیام‌ها را به اسپم و غیر اسپم یا درخواست‌های مشتری را به چند دسته موضوعی تقسیم کرد.

مشاهدهٔ جزئیات