دانش‌نامهٔ Noventix

واژه‌نامهٔ هوش مصنوعی

مفاهیم و اصطلاحات هوش مصنوعی را عمیق‌تر بشناس.

۳۴۵ اصطلاح آموزشی۲۵ حوزهٔ موضوعیرایگان برای همه
مرور سریع

از الفبا شروع کن

دسته‌بندی‌ها

موضوع موردنظرت را انتخاب کن

۳۴۵ اصطلاح
علم داده
Algorithmic Trading

معامله الگوریتمی

معامله الگوریتمی؛ اجرای خودکار تصمیم‌های معاملاتی بر اساس قواعد یا مدل؛ خروجی مدل باید با محدودیت ریسک و قابلیت ردیابی همراه باشد.

مشاهدهٔ جزئیات
امنیت و ایمنی هوش مصنوعی
Alignment

هم‌راستاسازی

هم‌راستاسازی؛ مطمئن شدن از این‌که رفتار هوش مصنوعی با ارزش‌ها و اهداف انسان هماهنگ است. اگر یک مدل با هدف واقعی کاربر هم‌راستا نباشد، ممکن است حتی با انجام درست دستور، نتیجه‌ای نامناسب یا ناخواسته تولید کند.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Alpha

آلفا

آلفا؛ بازده اضافه یک سبد یا مدل نسبت به معیار بازار؛ در ارزیابی مدل‌های مالی، آلفا نشان می‌دهد مدل چیزی بیش از دنبال‌کردن بازار ارائه داده یا نه.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Anomaly Detection

تشخیص ناهنجاری

تشخیص ناهنجاری؛ شناسایی رفتارها یا داده‌های غیرمعمول مثل تراکنش‌های مشکوک در بانک. این روش در کاربردهایی مانند کشف تقلب، تشخیص خرابی دستگاه، پایش شبکه و شناسایی رفتار غیرعادی کاربران بسیار کاربرد دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
مدل‌های زبانی بزرگ
Assistant Message

پیام دستیار

پیام دستیار؛ بخشی از مکالمه که پاسخ یا خروجی تولیدشده توسط دستیار هوش مصنوعی را نشان می‌دهد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری عمیق
Attention Mechanism

سازوکار توجه

سازوکار توجه؛ بخشی از مدل‌های ترانسفورمر که روی قسمت‌های مهم‌تر ورودی تمرکز می‌کند. این سازوکار به مدل کمک می‌کند هنگام پردازش یک بخش از ورودی، ارتباط آن با بخش‌های مهم دیگر را بهتر در نظر بگیرد.

مشاهدهٔ جزئیات
امنیت و ایمنی هوش مصنوعی
Attribution

انتساب

انتساب؛ نسبت دادن یک خروجی، تصمیم یا محتوا به منبع، مؤلفه یا نویسنده مشخص؛ پایه اعتماد در گزارش‌های داده و خروجی مدل‌های مولد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
AutoML (Automated Machine Learning)

یادگیری ماشین خودکار

یادگیری ماشین خودکار؛ ابزارهایی که انتخاب مدل و تنظیم پارامترها را تا حد زیادی خودکار می‌کنند. AutoML می‌تواند بخشی از کارهای تکراری ساخت مدل را خودکار کند و برای افرادی که تخصص عمیق در مدل‌سازی ندارند نیز مفید باشد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری عمیق
Autoencoder

خودرمزگذار

خودرمزگذار؛ شبکه عصبی که یاد می‌گیرد داده‌ها را فشرده و سپس دوباره بازسازی کند. این معماری در کارهایی مانند کاهش حجم داده، حذف نویز و یادگیری نمایش فشرده از داده‌ها استفاده می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
عامل‌های هوش مصنوعی
Autonomous AI

هوش مصنوعی خودگردان

هوش مصنوعی خودگردان؛ سیستم‌هایی که بدون نظارت مداوم انسان کارهای پیچیده انجام می‌دهند. سطح خودمختاری می‌تواند از اجرای یک کار ساده تا برنامه‌ریزی و اجرای چندمرحله‌ای یک هدف متغیر باشد.

مشاهدهٔ جزئیات
ارزیابی مدل‌ها
Average Precision

میانگین دقت

میانگین دقت؛ معیاری ترکیبی برای سنجش کیفیت مدل در بازیابی یا جست‌وجوی اطلاعات. این معیار به‌خصوص در مسائل تشخیص اشیا و بازیابی اطلاعات مفید است و کیفیت مدل را در سطوح مختلف آستانه بررسی می‌کند.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری عمیق
Backpropagation

پس‌انتشار

پس‌انتشار؛ روش محاسبه گرادیان خطا نسبت به وزن‌های شبکه با حرکت معکوس از خروجی به ورودی؛ پایه آموزش بیشتر شبکه‌های عصبی امروزی.

مشاهدهٔ جزئیات
مبانی هوش مصنوعی
Backward Chaining

زنجیره‌سازی معکوس

زنجیره‌سازی معکوس؛ روش استدلالی که از نتیجه شروع می‌کند و به عقب برای پیدا کردن دلایل حرکت می‌کند. این روش زمانی مفید است که یک نتیجه یا هدف مشخص داریم و می‌خواهیم ببینیم چه شرایطی می‌تواند رسیدن به آن را توجیه کند.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Baseline Model

مدل مبنا

مدل مبنا؛ یک مدل ساده که عملکرد مدل‌های پیچیده‌تر را با آن مقایسه می‌کنیم. Baseline یک نقطه شروع مشخص می‌کند تا بدانیم یک تغییر یا مدل جدید واقعا بهتر از راه‌حل ساده قبلی عمل کرده است.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Basis Points (bps)

واحد پایه

واحد پایه؛ یک‌صدم درصد، واحد رایج بیان نرخ و تفاوت بازده در مالی؛ مثلا اختلاف ۰٫۲۵ درصد برابر ۲۵ واحد پایه است.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری عمیق
Batch Normalization

نرمال‌سازی بچ

نرمال‌سازی بچ؛ تکنیکی برای پایدار کردن و سریع‌تر کردن آموزش شبکه‌های عصبی. این تکنیک با نرمال‌سازی فعال‌سازی‌های لایه‌ها می‌تواند آموزش شبکه‌های عمیق را پایدارتر و در بسیاری از موارد سریع‌تر کند.

مشاهدهٔ جزئیات
Fine-tuning و PEFT
Batch Size

اندازه بچ

اندازه بچ؛ تعداد نمونه‌هایی که مدل در هر مرحله آموزش پردازش می‌کند. اندازه بچ روی سرعت آموزش، مصرف حافظه و پایداری فرآیند یادگیری اثر می‌گذارد و مقدار مناسب آن به مدل و سخت‌افزار بستگی دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Bayes Classifier

طبقه‌بند بیزی

طبقه‌بند بیزی؛ مدل طبقه‌بندی مبتنی بر قضیه بیز. این مدل بر پایه احتمال تصمیم می‌گیرد که یک نمونه به کدام کلاس تعلق دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Bayes Theorem

قضیه بیز

قضیه بیز؛ فرمولی برای به‌روزرسانی احتمال‌ها بر اساس اطلاعات جدید. این قضیه زمانی کاربردی است که با مشاهده اطلاعات جدید بخواهیم احتمال یک فرضیه را دوباره محاسبه کنیم.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Bayesian Inference

استنتاج بیزی

استنتاج بیزی؛ استفاده از احتمالات برای نتیجه‌گیری از داده‌ها. با ترکیب باور اولیه و شواهد جدید، احتمال فرضیه‌ها به‌روزرسانی می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Bayesian Network

شبکه بیزی

شبکه بیزی؛ مدل گرافیکی برای نمایش روابط احتمالاتی بین متغیرها. در چنین شبکه‌ای گره‌ها معمولا متغیرها و ارتباط بین آن‌ها وابستگی‌های احتمالی را نشان می‌دهد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Bayesian Optimization

بهینه‌سازی بیزی

بهینه‌سازی بیزی؛ روش هوشمند برای پیدا کردن بهترین تنظیمات مدل با آزمایش‌های کم. وقتی ارزیابی هر تنظیم مدل هزینه‌بر است، این روش تلاش می‌کند با تعداد آزمایش کمتر به تنظیمات مناسب برسد.

مشاهدهٔ جزئیات
مدل‌های زبانی بزرگ
Beam Search

جست‌وجوی پرتو

جست‌وجوی پرتو؛ الگوریتمی برای پیدا کردن بهترین دنباله خروجی در مدل‌های زبانی. به جای نگه داشتن فقط یک مسیر، چند مسیر امیدوارکننده را هم‌زمان دنبال می‌کند تا احتمال رسیدن به خروجی بهتر بیشتر شود.

مشاهدهٔ جزئیات
ارزیابی مدل‌ها
Benchmark

بنچمارک

بنچمارک؛ مجموعه استانداردی از تست‌ها و داده‌ها برای مقایسه عملکرد مدل‌ها. بنچمارک مناسب باید شرایط مقایسه یکسانی ایجاد کند تا عملکرد مدل‌ها بر اساس معیارهای مشخص قابل سنجش باشد.

مشاهدهٔ جزئیات