دانش‌نامهٔ Noventix

واژه‌نامهٔ هوش مصنوعی

مفاهیم و اصطلاحات هوش مصنوعی را عمیق‌تر بشناس.

۳۴۵ اصطلاح آموزشی۲۵ حوزهٔ موضوعیرایگان برای همه
مرور سریع

از الفبا شروع کن

دسته‌بندی‌ها

موضوع موردنظرت را انتخاب کن

۲۹ اصطلاح
نتایج فیلترشده · حرف Dحذف فیلترها
Fine-tuning و PEFT
Data Augmentation

تقویت داده

تقویت داده؛ ایجاد نسخه‌های کمی تغییرکرده از داده‌های موجود برای افزایش حجم داده آموزشی. برای تصویر می‌توان کارهایی مثل چرخش یا تغییر جزئی انجام داد و برای برخی داده‌های دیگر نیز روش‌های مناسب افزایش داده وجود دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Data Cleaning

تمیز کردن داده

تمیز کردن داده؛ حذف خطاها، مقادیر ناقص و تناقض‌ها از مجموعه‌داده. داده تمیزتر معمولا باعث می‌شود تحلیل‌ها و مدل‌های یادگیری ماشین قابل اعتمادتر شوند.

مشاهدهٔ جزئیات
امنیت و ایمنی هوش مصنوعی
Data Governance

حاکمیت داده

حاکمیت داده؛ قوانین و فرآیندها برای مدیریت مسئولانه داده‌ها در سازمان. حاکمیت داده درباره مالکیت، کیفیت، دسترسی، امنیت و نحوه استفاده از داده‌ها تصمیم‌گیری می‌کند.

مشاهدهٔ جزئیات
Fine-tuning و PEFT
Data Labeling

برچسب‌گذاری داده

برچسب‌گذاری داده؛ اضافه کردن پاسخ صحیح (برچسب) به نمونه‌ها برای آموزش مدل. برچسب‌های باکیفیت اهمیت زیادی دارند، چون مدل در بسیاری از روش‌های نظارت‌شده مستقیما از همین پاسخ‌های صحیح یاد می‌گیرد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Data Mining

کاوش داده

کاوش داده؛ کشف الگوها و روابط مفید در مجموعه‌داده‌های بزرگ. هدف آن پیدا کردن اطلاعاتی است که در حجم زیاد داده به‌سادگی با مشاهده دستی قابل تشخیص نیستند.

مشاهدهٔ جزئیات
MLOps و LLMOps
Data Pipeline

خط لوله داده

خط لوله داده؛ زنجیره مراحل جمع‌آوری، پردازش و انتقال داده تا مدل. پایپ‌لاین می‌تواند از دریافت داده شروع شود و تا پاک‌سازی، تبدیل، ذخیره‌سازی و آماده‌سازی آن برای مدل ادامه پیدا کند.

مشاهدهٔ جزئیات
امنیت و ایمنی هوش مصنوعی
Data Privacy

حریم خصوصی داده

حریم خصوصی داده؛ محافظت از اطلاعات شخصی هنگام استفاده از آن‌ها در سیستم‌های هوش مصنوعی. در پروژه‌های AI باید مشخص باشد چه داده‌ای جمع‌آوری می‌شود، چه کسی به آن دسترسی دارد و برای چه منظوری استفاده می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
مبانی هوش مصنوعی
Data Science

علم داده

علم داده؛ حوزه‌ای که با تحلیل داده، آمار و مدل‌سازی برای استخراج بینش سروکار دارد. علم داده ترکیبی از آمار، برنامه‌نویسی، تحلیل و دانش حوزه کسب‌وکار برای حل مسئله با داده است.

مشاهدهٔ جزئیات
مبانی هوش مصنوعی
Data Source

منبع داده

منبع داده؛ جایی که داده از آن می‌آید، مثل پایگاه داده، API، فایل یا حسگر؛ منبع، مجوز و کیفیت آن باید پیش از استفاده مشخص باشد.

مشاهدهٔ جزئیات
مبانی هوش مصنوعی
Dataset

مجموعه‌داده

مجموعه‌داده؛ مجموعه‌ای از نمونه‌ها که برای آموزش، اعتبارسنجی یا تست مدل استفاده می‌شود. کیفیت، اندازه و تنوع دیتاست مستقیما روی توانایی مدل برای یادگیری و تعمیم اثر می‌گذارد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Decision Boundary

مرز تصمیم

مرز تصمیم؛ خط یا سطحی که مدل برای جدا کردن کلاس‌های مختلف رسم می‌کند. نقاط دو طرف این مرز از دید مدل به کلاس‌های متفاوتی تعلق دارند.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Decision Tree

درخت تصمیم

درخت تصمیم؛ مدل ساده‌ای که تصمیم‌ها را به صورت شاخه‌های درختی از پرسش‌ها نمایش می‌دهد. مزیت مهم درخت تصمیم این است که منطق تصمیم‌گیری آن در بسیاری از مسائل نسبتا قابل فهم و قابل توضیح است.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری عمیق
Deep Learning

یادگیری عمیق

یادگیری عمیق؛ زیرشاخه‌ای از یادگیری ماشین که از شبکه‌های عصبی چندلایه استفاده می‌کند. این روش در حوزه‌هایی مانند تصویر، صدا و زبان طبیعی به‌ویژه زمانی که داده زیادی وجود دارد، بسیار قدرتمند است.

مشاهدهٔ جزئیات
امنیت و ایمنی هوش مصنوعی
Deepfake

دیپ‌فیک

دیپ‌فیک؛ تصویر یا ویدیوی ساختگی بسیار واقعی که توسط هوش مصنوعی تولید یا دستکاری شده است. از این فناوری می‌توان برای تولید محتوای خلاقانه استفاده کرد، اما امکان سوءاستفاده و جعل هویت نیز وجود دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
عامل‌های هوش مصنوعی
Delegation

سپردن کار

سپردن کار؛ واگذار کردن یک زیرکار به عامل تخصصی، سرویس یا انسان و دریافت نتیجه آن؛ الگوی رایج در سیستم‌های چندعاملی.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Delta

دلتا

دلتا؛ مقدار تغییر میان دو وضعیت، برای نمونه اختلاف وزن‌ها میان دو مرحله آموزش یا تفاوت دو عدد.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Density Estimation

برآورد چگالی

برآورد چگالی؛ تخمین شکل توزیع احتمالاتی داده‌ها. از آن می‌توان برای درک شکل توزیع داده، شناسایی نقاط غیرعادی یا مدل‌سازی احتمالات استفاده کرد.

مشاهدهٔ جزئیات
استقرار مدل‌ها
Deployment

استقرار

استقرار؛ مرحله‌ای که در آن مدل آموزش‌دیده در محصول یا سرویس واقعی استفاده می‌شود. بعد از استقرار، مدل باید از نظر کیفیت، سرعت، هزینه و تغییر رفتار داده‌ها نیز پایش شود.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Descriptive Statistics

آمار توصیفی

آمار توصیفی؛ خلاصه‌کردن داده با شاخص‌هایی مانند میانگین، میانه، پراکندگی و نمودار، پیش از هر مدل‌سازی.

مشاهدهٔ جزئیات
زیرساخت هوش مصنوعی
Dielectric

دی‌الکتریک

دی‌الکتریک؛ ماده‌ای نارسانا یا کم‌رسانا که می‌تواند میدان الکتریکی را نگه دارد؛ زمینه پژوهش سخت‌افزار سیلیکون‌فوتونیک در شتاب‌دهنده‌ها.

مشاهدهٔ جزئیات
هوش مصنوعی مولد
Diffusion

انتشار

انتشار؛ خانواده‌ای از روش‌های مولد که با یادگیری تبدیل داده به نویز و برعکس، می‌توانند محتوای جدید تولید کنند.

مشاهدهٔ جزئیات
هوش مصنوعی مولد
Diffusion Model

مدل انتشار

مدل انتشار؛ مدل مولدی که با معکوس کردن فرآیند نویزی شدن، تصویر یا داده جدید تولید می‌کند. مدل‌های انتشار امروزی به‌ویژه در تولید و ویرایش تصویر و برخی انواع رسانه عملکرد قدرتمندی دارند.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Dimensionality Reduction

کاهش بعد

کاهش بعد؛ کاهش تعداد ویژگی‌ها برای ساده‌تر شدن مدل در عین حفظ اطلاعات مهم. کاهش بعد می‌تواند داده را برای تحلیل یا نمایش ساده‌تر کند و گاهی زمان و هزینه پردازش را نیز کاهش دهد.

مشاهدهٔ جزئیات