دانش‌نامهٔ Noventix

واژه‌نامهٔ هوش مصنوعی

مفاهیم و اصطلاحات هوش مصنوعی را عمیق‌تر بشناس.

۳۴۵ اصطلاح آموزشی۲۵ حوزهٔ موضوعیرایگان برای همه
مرور سریع

از الفبا شروع کن

دسته‌بندی‌ها

موضوع موردنظرت را انتخاب کن

۲۱ اصطلاح
نتایج فیلترشده · حرف Bحذف فیلترها
یادگیری عمیق
Backpropagation

پس‌انتشار

پس‌انتشار؛ روش محاسبه گرادیان خطا نسبت به وزن‌های شبکه با حرکت معکوس از خروجی به ورودی؛ پایه آموزش بیشتر شبکه‌های عصبی امروزی.

مشاهدهٔ جزئیات
مبانی هوش مصنوعی
Backward Chaining

زنجیره‌سازی معکوس

زنجیره‌سازی معکوس؛ روش استدلالی که از نتیجه شروع می‌کند و به عقب برای پیدا کردن دلایل حرکت می‌کند. این روش زمانی مفید است که یک نتیجه یا هدف مشخص داریم و می‌خواهیم ببینیم چه شرایطی می‌تواند رسیدن به آن را توجیه کند.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Baseline Model

مدل مبنا

مدل مبنا؛ یک مدل ساده که عملکرد مدل‌های پیچیده‌تر را با آن مقایسه می‌کنیم. Baseline یک نقطه شروع مشخص می‌کند تا بدانیم یک تغییر یا مدل جدید واقعا بهتر از راه‌حل ساده قبلی عمل کرده است.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Basis Points (bps)

واحد پایه

واحد پایه؛ یک‌صدم درصد، واحد رایج بیان نرخ و تفاوت بازده در مالی؛ مثلا اختلاف ۰٫۲۵ درصد برابر ۲۵ واحد پایه است.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری عمیق
Batch Normalization

نرمال‌سازی بچ

نرمال‌سازی بچ؛ تکنیکی برای پایدار کردن و سریع‌تر کردن آموزش شبکه‌های عصبی. این تکنیک با نرمال‌سازی فعال‌سازی‌های لایه‌ها می‌تواند آموزش شبکه‌های عمیق را پایدارتر و در بسیاری از موارد سریع‌تر کند.

مشاهدهٔ جزئیات
Fine-tuning و PEFT
Batch Size

اندازه بچ

اندازه بچ؛ تعداد نمونه‌هایی که مدل در هر مرحله آموزش پردازش می‌کند. اندازه بچ روی سرعت آموزش، مصرف حافظه و پایداری فرآیند یادگیری اثر می‌گذارد و مقدار مناسب آن به مدل و سخت‌افزار بستگی دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Bayes Classifier

طبقه‌بند بیزی

طبقه‌بند بیزی؛ مدل طبقه‌بندی مبتنی بر قضیه بیز. این مدل بر پایه احتمال تصمیم می‌گیرد که یک نمونه به کدام کلاس تعلق دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Bayes Theorem

قضیه بیز

قضیه بیز؛ فرمولی برای به‌روزرسانی احتمال‌ها بر اساس اطلاعات جدید. این قضیه زمانی کاربردی است که با مشاهده اطلاعات جدید بخواهیم احتمال یک فرضیه را دوباره محاسبه کنیم.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Bayesian Inference

استنتاج بیزی

استنتاج بیزی؛ استفاده از احتمالات برای نتیجه‌گیری از داده‌ها. با ترکیب باور اولیه و شواهد جدید، احتمال فرضیه‌ها به‌روزرسانی می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
ریاضیات و آمار
Bayesian Network

شبکه بیزی

شبکه بیزی؛ مدل گرافیکی برای نمایش روابط احتمالاتی بین متغیرها. در چنین شبکه‌ای گره‌ها معمولا متغیرها و ارتباط بین آن‌ها وابستگی‌های احتمالی را نشان می‌دهد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Bayesian Optimization

بهینه‌سازی بیزی

بهینه‌سازی بیزی؛ روش هوشمند برای پیدا کردن بهترین تنظیمات مدل با آزمایش‌های کم. وقتی ارزیابی هر تنظیم مدل هزینه‌بر است، این روش تلاش می‌کند با تعداد آزمایش کمتر به تنظیمات مناسب برسد.

مشاهدهٔ جزئیات
مدل‌های زبانی بزرگ
Beam Search

جست‌وجوی پرتو

جست‌وجوی پرتو؛ الگوریتمی برای پیدا کردن بهترین دنباله خروجی در مدل‌های زبانی. به جای نگه داشتن فقط یک مسیر، چند مسیر امیدوارکننده را هم‌زمان دنبال می‌کند تا احتمال رسیدن به خروجی بهتر بیشتر شود.

مشاهدهٔ جزئیات
ارزیابی مدل‌ها
Benchmark

بنچمارک

بنچمارک؛ مجموعه استانداردی از تست‌ها و داده‌ها برای مقایسه عملکرد مدل‌ها. بنچمارک مناسب باید شرایط مقایسه یکسانی ایجاد کند تا عملکرد مدل‌ها بر اساس معیارهای مشخص قابل سنجش باشد.

مشاهدهٔ جزئیات
امنیت و ایمنی هوش مصنوعی
Bias

سوگیری

سوگیری؛ تمایل سیستم به خروجی‌های ناعادلانه یا یک‌طرفه به دلیل داده‌های آموزشی یا طراحی مدل. سوگیری می‌تواند باعث شود مدل برای بعضی گروه‌ها یا شرایط عملکرد نامناسب‌تری داشته باشد و بنابراین باید در ارزیابی مدل بررسی شود.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Bias-Variance Tradeoff

تعارض سوگیری-واریانس

تعارض سوگیری-واریانس؛ تعادل بین ساده بودن مدل و توانایی یادگیری جزئیات داده. مدل بیش‌ازحد ساده معمولا سوگیری بیشتری دارد و مدل بیش‌ازحد پیچیده ممکن است واریانس بالایی داشته باشد؛ هدف پیدا کردن تعادل مناسب است.

مشاهدهٔ جزئیات
مبانی هوش مصنوعی
Big Data

کلان‌داده

کلان‌داده؛ مجموعه‌داده‌های بسیار بزرگ و پیچیده که با ابزارهای معمولی قابل پردازش نیستند. ویژگی کلان‌داده فقط حجم زیاد نیست و سرعت تولید، تنوع و پیچیدگی داده نیز اهمیت دارد.

مشاهدهٔ جزئیات
یادگیری ماشین
Binary Classification

طبقه‌بندی دودویی

طبقه‌بندی دودویی؛ پیش‌بینی بین دو حالت مثل اسپم/غیر اسپم یا بیمار/سالم. خروجی چنین مدلی معمولا یکی از دو کلاس است؛ مثلا تشخیص ایمیل اسپم یا غیر اسپم.

مشاهدهٔ جزئیات
MLOps و LLMOps
Bloom Filter

فیلتر بلوم

فیلتر بلوم؛ ساختار داده‌ای برای بررسی سریع این‌که آیا یک آیتم احتمالا در مجموعه هست یا نه. مزیت آن سرعت و مصرف حافظه کم است، اما ممکن است وجود یک آیتم را اشتباه مثبت اعلام کند و برای پاسخ قطعی مناسب نیست.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Bots

بات‌ها

بات‌ها؛ برنامه‌های خودکار که کارهای تکراری مثل پاسخ به پیام‌ها را انجام می‌دهند. بات‌ها می‌توانند برای پاسخ‌گویی، جمع‌آوری اطلاعات، اجرای وظایف تکراری و ارتباط خودکار با کاربران استفاده شوند.

مشاهدهٔ جزئیات
علم داده
Bounding Box

جعبه محدودکننده

جعبه محدودکننده؛ مستطیلی روی تصویر که محل یک شیء را نشان می‌دهد. در تشخیص اشیا، هر جعبه معمولا همراه با برچسب شیء و میزان اطمینان مدل ارائه می‌شود.

مشاهدهٔ جزئیات
MLOps و LLMOps
Business Intelligence (BI)

هوش کسب‌وکار

هوش کسب‌وکار؛ تحلیل داده‌ها برای تصمیم‌گیری بهتر در سازمان. BI معمولا داده‌های فروش، مالی، مشتری و عملیات را به گزارش و بینش قابل استفاده برای مدیران تبدیل می‌کند.

مشاهدهٔ جزئیات